Bor Elementi

Tarihçesi : İlk olarak 4000 yıl önce Tibet’te Babillilerin değerli eşyaların ergitilmesinde, Eski Yunan ve Romalıların zemine serperek arena temizlemede, Mısırlıların ise mumyalamada borun çeşitli tuzlarını kullandıkları bilinmektedir. 875’te ise Araplar bor tuzlarını kullanarak ilaç yapmıştır. 1830’da İtalya’da borik asit üretimi başlamış ve 1852’de ise Şili’de boraks madenciliği başlamıştır. Böylece bor modern endüstride kullanılmaya başlamıştır.

Özellikleri : Periyodik tabloda “B” simgesi ile gösterilen, atom numarası 5, atom ağırlığı 10.81 olan element Bor’dur. Metal ile ametal arası yarı iletken bir yapıdadır. Periyodik cetvelde 3A grubunda yer alır ve e 3A grubunun en hafif elementidir. Bor elementinin 8,10,11,12,13 olmak üzere 5 farklı izotopu mevcuttur fakat en kararlı izotopları B10 ve B11 olduğu için doğada bulunan borun %99’u bu iki izotop halindedir. Bor elementi farklı metal ve ametal elementlerle yaptığı bileşiklerde farklı özellikler gösterdiği için endüstride çok farklı alanlarda kullanılır. Kaynama noktası 4000 0C’dir. Oda sıcaklığında katı olarak bulunur.

Bor elementi doğada serbest olarak bulunmaz. Bor elementi saf olarak ilk kez 1808’de Fransız kimyager J.L. Gay-Lussac, İngiliz kimyager H. Davy ve Baron  L.J. Thenard tarafından elde edilmiştir.

Doğada 230 farklı çeşit bor minerali bulunmaktadır. Ticari açıdan en önemli bor mineralleri; Tinkal, Kernit, Kolemanit, Üleksit, Borasit, Pandermit, Szaybelit ve Hidroborasit’tir.

Osman Veysel ÖZDEMİR | UGSAM Araştırmacısı | Kasım 2018
Yazının tamamına ulaşmak için | Tıklayın