Irak’ta Silahların Devlet Kontrolüne Alınması: Silahlı Gruplar Silahlarını Teslim Edecek mi?

Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi 30 Eylül’ü ABD askerlerinin Irak’tan çekilmesi ve devlet dışı silahlı grupların silahlarının devlet kontrolüne alınması açısından kritik tarih olarak belirlenmişti. Ancak bu iki sürecin birbirine bağlanması stratejik bir hata olarak değerlendiriliyor. Özellikle İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf’ın Irak ziyareti ve Iraklı yetkililerle görüşmelerinin ardından hükümetin söyleminin “silahların teslim edilmesi”nden “silahların düzenlenmesi ve yönetilmesi”ne kaydığı gözüküyor.

Hülümet temelde 3 sebebten dolayı silahların teslim edilmesini talep ediyor:

1. Sınır kapılarının kontrol edilmesi ve gayrimeşru gelir elde edilmesi.

2. Devletin dış ilişkilerinde karmaşa ve gerilim meydana getirmesi; zira bu silahlı gruplar ulusal olmayan hassasiyetler üzerinden hareket edebilmektedir. Nitekim bu durum, başbakanın Arap Körfez ülkeleriyle ilişkilerindeki programını dahi aksatmıştır.

3. Bazı grupların artık Irak Temsilciler Meclisi’nde milletvekili blokları bulunmaktadır. Siyasi Partiler Kanunu ise herhangi bir partinin askerî kanada sahip olmasını yasaklamaktadır. Bu hüküm, söz konusu gruplarla mücadelede bir baskı unsuru olarak kullanılabilir.

Bu minvalde hükümetin 3 taraftan desteğe ihtiyacı var:

1. Şii siyasi liderler; bu gruplar nezdinde önceki dönemlerde güven kazanan Nuri El-Maliki, Sudani ve Hadi El-Amiri den oluşan üçlü komiteenin gruplarla görüşerek ikna edilmesi

2. İran; söz konusu grupların daha çok İran otoritesi altında olduğu varsayılırsa İranın ikna edilmesi

3. Amerika; Nitekim Tom Barrack ve Ali Zeydi görüşmesinde bütün silahların merkezi otoritede toplanması hususu ele alınmıştı lakin grupların temel şartının Amerikanın çekilmesi olduğundan dolayı bu sürecin arka planda ilerlemesi gerekiyor.