İran-İsrail Arasındaki Bâtıni Savaş

İran-İsrail Arasındaki Bâtıni Savaş

2020 ve 2021’de İran’ın hassas nükleer tesislerini ve ticari gemilerini hedef alan çok sayıda sabotaj eylemi, İran’ı olası suçlu olarak İsrail’i suçlamaya sevk etti. İsrail’in bu sabotaj eylemlerinde doğrudan veya dolaylı olarak ABD’den (ABD) destek alıp almadığı ise belirsiz. En son sabotaj eylemlerinden biri, 11 Nisan 2021’de tesisi besleyen elektrik şebekesindeki elektrik kesintisi nedeniyle Natanz uranyum zenginleştirme tesisinde binlerce santrifüjün imha edilmesiydi. Bu sabotajdan kaynaklanıyordu ve İran Atom Enerjisi Örgütü başkanı Ali Ekber Salehi’nin ifadesiyle bir “nükleer terörizm” eylemi oluşturuyordu. Fatih BEYAZ | UGSAM Araştırmacısı | Eylül 2021Yazının tamamına ulaşmak…

Devamını Okuyun »

Nükleer Anlaşma Yeniden mi Doğuyor?

Nükleer Anlaşma Yeniden mi Doğuyor?

Dünya siyaseti ile ilgili okuma yapanlar 14 Temmuz 2015 tarihini çok iyi hatırlarlar. İran dışişleri bakanı Cevad Zarif ve Avrupa Birliği dışişleri yüksek temsilcisi Federica Mogherini’nin İran ile diğer altı ülke arasında resmi olarak nükleer anlaşmaya vardığını duyurduğu tarihtir o tarih. O gün Viyana’da İran’ın yanı sıra İngiltere, Çin, Fransa, Rusya, ABD ve Almanya tarafından ilk cümlesi kalın harflerle “Bugün, tarihi bir gün” ifadesi ile başlayan ortak bir deklarasyon yayınlanmıştı. “İran’ın nükleer meselesi ile ilgili anlaşmaya vardık” ifadesi ile devam eden deklarasyon, temmuz ayında Kapsamlı Ortak Eylem Planı adlı bir…

Devamını Okuyun »

Türkiye-İran-İsrail Üçgeninde Filistin

Türkiye-İran-İsrail Üçgeninde Filistin

Kudüs’te Olaylar Nasıl Başladı? : Kudüs’te Ramazan ayında, Nisan sonunda başlayan gerilim “Kudüs Günü” yaklaşırken daha da tırmandı. Cuma günü namaz kılmak üzere Mescid-i Aksa’ya giden on binlerce Filistinli, 10 Mayıs’taki “Kudüs Günü”nde bazı İsrailli grupların planladığı yürüyüşte Harem-üş Şerif’e girmemesi için üç günlük bir nöbete başladı. Ardından İsrail polisi duruma müdahale etti. İsrail güçleri, 7 Mayıs akşamı teravih namazı sırasında Mescid-i Aksa’daki cemaate ses bombaları ve plastik mermiyle müdahale etmişti. İsrail’e Kudüs’teki Şeyh Cerrah ve Mescid-i Aksa’da Filistinlilere yönelik saldırılar nedeniyle ültimatom veren Hamas, Batı Kudüs ve İsrail’in güneyine…

Devamını Okuyun »

İran-Çin Anlaşması Ne Anlama Geliyor?

İran-Çin Anlaşması Ne Anlama Geliyor?

27 Mart 2021 günü İran ve Çin arasında imzalanan “25 Yıllık Kapsamlı İş Birliği Anlaşması” hem bölge ülkeleri hem de küresel aktörler tarafından tartışılmaya başlandı. Her ne kadar detaylar paylaşılmasa dahi öncesinde basında konuşulan taslağın2 büyük oranda aynı kaldığına yüksek bir ihtimal olarak bakılmaktadır. Petrol ve doğalgaz ticaretinden, ulaşım ağlarının altyapı çalışmalarına, uluslararası bankacılıktan savunma teknolojilerine kadar çeşitli alanlarda bilgi/tecrübe aktarımı ve işbirliğini öngören anlaşma, iki ülkenin dışişleri bakanlıkları tarafından Tahran’da imzalandı. Hem taraf olan iki ülke hem de bölgedeki yerel ve küresel aktörler için büyük önem taşıyan anlaşma, eğer…

Devamını Okuyun »

Son Dönemde Türkiye-İran İlişkilerinin Seyri

Son Dönemde Türkiye-İran İlişkilerinin Seyri

Son günlerde meydana gelen Karabağ Savaşı ve şiir krizinin ardından Türkiye ve İran’ın ilişkileri, bu ilişkilerin aldığı seyir gündem konusu olmuş ve yeniden ele alınıp değerlendirilmesi elzem hâle gelmiştir. Bu yazıda söz konusu ilişkileri etkileyen faktörler, bu faktörlerin değişimi ve ikili ilişkilere dair öngörüler değerlendirilecektir. İki ülke arasındaki ilişkilere geçmeden önce şunun altı çizilmelidir ki, son dönemde İran’ın dış politikasını ve diğer ülkelerle ilişkilerini şekillendiren başlıca faktör olarak din ve mezhep farkı geride kalmış, ABD-İsrail ikilisi karşısında bulunulan konum ise daha çok öne çıkmıştır. İran’ın içinde bulunulan zaman itibariyle, siyasi…

Devamını Okuyun »

Trump ve Sonrası İran-İsrail-Amerika İlişkileri : Muhsin Fahrizade Suikasti

Trump ve Sonrası İran-İsrail-Amerika İlişkileri : Muhsin Fahrizade Suikasti

2020 yılı, bütün dünya açısından birçok şeyin değiştiği veya gözden geçirildiği bir yıl oldu. Bütün dünya, yılın son 3 çeyreğinde koronavirüs ile uğraşırken, aynı zamanda kendi iç dinamikleri açısından da birçok önemli olaya şahitlik ettiler. Sınır komşularımızdan İran için 2020 yılı irdelenecek olursa, Ocak ayından itibaren yaşananların İran açısından pek de iç açıcı olduğu söylenemez. Önce General Süleymani’nin ABD’ye ait bir dron aracılığı ile öldürülmesi, akabinde ekonomik yaptırımlardan kaynaklı baş gösteren ekonomik sıkıntılar, sonrasında halkın sokağa çıkması, İranlı yöneticilerin artık sesli şekilde eleştirilmesi derken Tahran için çok önemli bir yer…

Devamını Okuyun »

Aylık Bülten | Şubat 2021

Aylık Bülten | Şubat 2021

Afrika Serbest Ticaret Anlaşması ve Beklentiler, Karadeniz Jeopolitiğinde Küresel Satranç: ABD ve Rusya’nın Karadeniz Rekabeti, Yemen’de Savaş, İsrail’in Güvenliği Sağlanırsa Biter!, Son Dönemde Türkiye-İran İlişkilerinin Seyri, Myanmar Ülke Raporu… UGSAM Aylık Bülten | Şubat 2021 |Bültene ulaşmak için | Tıklayın

Devamını Okuyun »

Devrim Sonrası İran’ın Ortadoğu’daki Yumuşak Güç Unsuru Olarak Medya

Devrim Sonrası İran’ın Ortadoğu’daki Yumuşak Güç Unsuru Olarak Medya

İran Medyasının Ortadoğu’daki yansımasına bakmadan önce şüphesiz Medya Kavramını anlamlandırmak ve nitelendirmek gerekir. Medya TDK kaynaklarında Radyo, Televizyon, Gazete, Dergi vb. iletişim ve yayın organlarının tamamına verilen ad olarak tanımlansa da günümüzde bu kavram Yasama Yürütme ve Yargıdan sonra 4. Büyük güç olarak bilinmektedir. Nitekim medya gerektiğinde halk adına hükümeti denetleme görevini üstlenmiştir. Amerikan sosyolog Robert E. Park, Hulteng ve Nelson’a göre, dördüncü güç kavramını gazete/basın için ilk olarak Lord Thomas Babington Macaulay 1828’de “Hallam’s Constitutional History” adlı makalesinde kullanmıştır. Fatih YONCALIK | UGSAM Araştırmacısı | Aralık 2020Yazının tamamına ulaşmak…

Devamını Okuyun »

Kontrollü Gerginlik Çıkmazı

Kontrollü Gerginlik Çıkmazı

Kasım Süleymani Suikasti ve Küresel Tesiri 1979 İran İslam Devrimi ile şüphesiz İran’da sadece bir rejim değişmemiş; söz konusu devrim beraberinde hem uluslararası diplomaside hem iç siyasette birtakım değişikliklere sebep olmuştur. Özellikle yaşanan devrimin getirdiği dış politik söylem ile birlikte Avrupa ve ABD’ye karşı net tavırlar sergileyen İran’ın, ABD’yi Büyük Şeytan (Şeytan-i Bozorg) olarak nitelendirmesi bu politik söylemin içini doldurur niteliktedir. Hatırlayacağınız üzere 1979 İran İslam Devrimi sırasında Tahran’daki ABD Büyükelçiliği bir grup üniversite öğrencisi tarafından basılmış ve sonrasında 444 gün süren rehine krizi cereyan etmişti. Bu diplomatik kriz aslında…

Devamını Okuyun »

Ülke Raporları | İran

Ülke Raporları | İran

İran Ortadoğu’nun merkezinde yer almakta ve bir köprü gibi Hazar denizini Fars körfezine bağlamaktadır. Bu ülke dünyanın kurak iklim kuşağında yer almasına karşılık farklı bir iklim türlerini barındırmaktadır; yılın belirli dönemlerinde çeşitli bölgelerinde dört mevsimi birden yaşamak mümkündür. 1.648.195 km2 yüz ölçümüyle Ortadoğu ve Batı Asya’da yer alan İran’ın, komşuları olan (Hazar bölgesinde) Türkmenistan, Azerbaycan, Ermenistan, Rusya, Kazakistan, (Umman denizi ve Fars körfezi bölgesinde) Umman, Birleşik Arap Emirlikleri, Arabistan, Kuveyt ayrıca Türkiye, Irak, Pakistan, ve Afganistan ile 6031 km. kara, 2700 km deniz olmak üzere toplam 8731 km sınırı bulunmaktadır….

Devamını Okuyun »

İran’ı Ehlîleştirme Projesi : ABD Yaptırımları

İran’ı Ehlîleştirme Projesi : ABD Yaptırımları

Trump’ın ABD başkanlığına seçilmesinden sonra dünya kamuoyu gözünü ABD’nin İran’a uygulayacağı politikaya dikti. Zira Trump, seçim kampanyaları sürecinde İran’a karşı sert politikalar uygulayacağını, Obama’nın aksine nükleer antlaşmadan çekileceğini sık sık dile getirmekteydi. Bu bağlamda başkanlık koltuğuna oturan Trump, ilk ziyaretini Suudi Arabistan’a yaparak burada Suudi prens Selman’ın yanı sıra BAE veliahtıZayed ve Mısır’ın darbeci Devlet Başkanı Abdulfettah Sisi ile bir araya gelerek bir küre zirvesi düzenledi. Bu zirve sonunda Obama döneminde gerilen ABD-Arap ilişkileri yeniden geliştirilirken İran’a karşı yeni bir cephe açılmıştı. Ayrıca kargaşa içinde bulunan Ortadoğu’yu yeni krizler beklemekteydi….

Devamını Okuyun »